13 oktober, 2021

Bewegen als onderdeel van het dagelijkse leven

Wanneer je als kind op zeer jonge leeftijd goed leert bewegen, pluk je daar later de vruchten van. Dat zie je bijvoorbeeld terug bij het behalen van een zwemdiploma, leren fietsen en zelfs leren schrijven. Wanneer je motoriek goed ontwikkeld is, heb je ook ‘goed’ leren vallen en kun je daarmee in de toekomst blessures voorkomen of snel en vaardig anticiperen op gevaarlijke verkeerssituaties.

Medio 2018 is het Nationale Sportakkoord vastgesteld. De toenmalige Minister van Sport wilde de zes ambities uit dat akkoord vertaald zien in alle gemeenten van Nederland. Gemeente Voorst startte in 2019 met de aanzet van het lokale sport- en beweegakkoord, om daarmee sport nog sterker te verankeren in de maatschappij. Plezier beleven aan bewegen, werken aan gezondheid maar denk ook aan het verbreden van het sociale netwerk; beweging verbindt! Zoveel mogelijk mensen in de gemeente Voorst met plezier laten sporten en bewegen, dat is de gezamenlijke uitdaging.

Peuters en kleuters
Het bewegen als onderdeel van het dagelijks leven kan al starten bij de jongste kinderen. We spreken hierover met Anne Pannekoek en Marleen van Oorspronk. Anne werkt voor de Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie (KNGU) en het nijntje Beweegdiploma. Marleen is plaatsvervangend directeur van Kindcentrum Wilp-Achterhoek. Het kindcentrum vindt bewegend leren, zowel binnen als buiten, heel belangrijk. Het centrum beschikt onder meer over een prachtig plein waar kinderen kunnen sporten en bewegen. Anne en Marleen werken nauw samen om de peuters en kleuters van het kindcentrum spelenderwijs in beweging te krijgen, geïntegreerd in het dagprogramma van de peuterspeelzaal.

Voorster sport- en beweegakkoord
Directeur van het kindcentrum Imke Roeterdink was destijds op zoek naar een vakleerkracht voor gym op school. Daarbij wilde ze ook de peuters een gymles aanbieden. Ze nam contact op met de Adviseur sport van de gemeente Voorst voor een financiële bijdrage. “Omdat wij hier geen potjes voor hebben binnen de gemeente opperde ik het idee van de interventie van nijntje Beweegdiploma. Hierdoor kon er vanuit het uitvoeringsbudget van ons sportakkoord een bijdrage worden geleverd. Ik stelde voor dat zij een aanvraag zouden dienen waarna het één en anders snel in gang werd gezet”.

Zodoende kwam ze in aanraking met het nijntje Beweegdiploma. “Een van onze pijlers is bewegend leren, waarbij beweging geen doel is maar een middel om het doel te bereiken. Dan is de vraag, hoe je dat kan combineren met de opvang van peuters. Want hoe vroeger je start, des te groter de kansen voor het kind op latere leeftijd” aldus Marleen. Anne vervolgt: “Bewegend leren is ook een mooie aanvulling op de bestaande kinderopvangprogramma’s, waar bewegen een onderdeel is van het totale aanbod voor peuters.

Bewegen met nijntje
De KNGU en Nijntje hebben samen een leuk beweegprogramma ontwikkeld, het nijntje Beweegdiploma. Het is speciaal voor kinderen in de leeftijd van 2 t/m 5 jaar. Het zorgvuldig samengestelde programma wordt alleen gegeven door speciaal opgeleide trainers en is in de gemeente Voorst te volgen bij SV Twello. De jonge kinderen krijgen een passend lesaanbod en na deelname krijgen ze het beweegdiploma. ‘Bewegen met nijntje’ is het onderdeel voor de kinderopvang en een compleet pakket om dreumesen, peuters en kleuters een goede beweegbasis te geven. Pedagogisch medewerkers krijgen een training en worden begeleid door een nijntje beweegcoach die is opgeleid door de KNGU. De beweegcoach laat zien hoe herkenbare thema’s als ‘lente’, ‘dieren’ of ‘het circus’ als beweegmomenten kunnen worden aangeboden aan de peuters en kleuters van de locatie.

De ontwikkeling van het kind
Veel bewegen is vanaf de jongste jaren belangrijk om positief bij te dragen aan de ontwikkeling van het kind. Marleen: “Bij kruipen bijvoorbeeld komt de coördinatie tussen de hersenhelften tot stand en dat kan later veel betekenen voor de prestaties. Kinderen die te weinig kruipkilometers hebben gemaakt, hebben een hogere kans op dyslexie. Laat kinderen dus lekker kruipkilometers maken en heb je dat als baby gemist? Dan kun je het als peuter/kleuter nog goed maken.” “Naast kruipen is ook rollen erg belangrijk voor de ontwikkeling van het brein. De eerste keer kost het veel moeite, maar door dit vaak te doen wordt dit een automatisme in het brein” vult Anne aan. Kortom, de ontwikkeling van het kind gaat samen met een ontwikkeling van bewegen in het dagelijks leven om onder meer tot betere leerprestaties te komen. Een kind dat zich goed ontwikkeld, is in de regel ook een gelukkiger kind.

Peuters lesgeven; een vak apart
Eigenlijk was het kindcentrum destijds op zoek naar een vakleerkracht voor de gym. “Maar die zijn vaak opgeleid voor kinderen vanaf 4 jaar, dan krijg je niet dat gevarieerde aanbod” aldus Marleen. “Peuters lesgeven is een vak apart” legt Anne uit. “Een vakdocent wil bijvoorbeeld toch graag dat de kinderen stil zitten tijdens de uitleg. Dat is met dreumesen en peuters wat lastiger. Daarom komt er een nijntje beweegcoach op school die veel ervaring heeft met lesgeven aan peuters. Hij/zij geeft leuke beweeglessen en leert de pedagogisch medewerkers omgaan met de beweegmogelijkheden uit het programma. Marleen: “Nu zijn alle pedagogisch medewerkers op school in beweging met nijntje!”

Bewegen als spel in het dagelijks leven
Maar hoe ga je daar in het dagelijks leven handen en voeten aan geven? Het kidcentrum heeft er legio mogelijkheden voor, het lijkt en ís eigenlijk kinderlijk eenvoudig. Het is een kwestie van integreren in het leren, waarbij thema’s van bewegen met nijntje aanhaken in het onderwijs. Tik en renspelletjes zijn belangrijk voor het oriëntatie-vermogen en dát is weer belangrijk voor de vaardigheden om bijvoorbeeld te kunnen rekenen. Marleen: “Dus ook met kinderen naar buiten om met cijfers en tellen bezig te zijn. Terwijl je stappen zet, ga je ook tellen. Kinderen helpen de juf met afruimen na het eten. De juf zegt dan; pak de beker en kruip naar me toe. Kruipen door de klas, het is super simpel maar de kinderen zijn wel weer op een andere manier aan het bewegen dan gewoon lopen.”

Marleen vervolgt: “Het moet niet zo zijn van ‘oh ja, ik moet nog bewegen vandaag.’ Maar: bij welke leeractiviteiten kan ik beweging gericht inzetten om het doel te bereiken. Zo ontstaat het beste van beide werelden.” Het thuis bewegen is ook belangrijk en daarvoor zijn legio mogelijkheden. Boodschappen doen met je kind in het winkelwagentje, even kort rennen of rondjes draaien. Tikketje door elkaar met een krant achterna te zitten, springen vanaf de laagste treden van de trap of je kind lekker over je heen laten klimmen of klauteren. En welke papa of mama herinnert zich nog de kussengevechten van vroeger? Elke keer krijgen de peuters een leuke nijntje beweegtip mee naar huis.

Woensdag 13 oktober is er een open dag bij het kindcentrum in Wilp-Achterhoek. De mensen kunnen dan kennismaken met het centrum én met het nijntje Beweegdiploma. Op woensdag 27 oktober is de volgende beweegles in Wilp-Achterhoek. Ook peuters die niet op de opvang zitten, kunnen hieraan meedoen. Meer informatie kun je als ouder opvragen via nijntjebewegen@archipelprimair.nl . De lessen worden ook gegeven bij OBS de Wiekslag, KC de Bongerd en KC Hagewinde.